FLUO I LED CEVI - KOMPLETAN VODIČ KROZ POJMOVE
Fluo i LED cevi nisu sve iste - razlikuju se po tipu, grlu, starteru, prigušnici i načinu napajanja. U ovom vodiču objašnjavamo kako da prepoznaš T5 i T8 cevi, G5 i G13 grla, kada se koristi LED starter i kako izabrati odgovarajuću cev za postojeću armaturu.
Fluo i LED cevi: kompletan vodič za napajanja i armature
Fluorescentne i LED cevi se na prvi pogled čine jednostavno: izvadiš staru cev, ubaciš novu i svetlo radi. U praksi, međutim, tu postoji nekoliko važnih razlika koje kupac mora da zna pre kupovine. Nije svaka cev ista, nije svaka armatura ista, a posebno nije svejedno da li se koristi T5 ili T8 cev, G5 ili G13 grlo, klasičan starter, elektronska prigušnica, LED starter, jednostrano napajanje ili dvostrano napajanje.
Zato je ovaj vodič napravljen kao kompletno objašnjenje: šta znače oznake na cevima, kako funkcionišu stare fluo cevi, kako funkcionišu LED cevi, kada se koristi starter, kada ne, kako se bira odgovarajući model i na šta posebno treba paziti kod montaže.
Šta je armatura/kućište za LED cevi i čemu služe fluo/LED cevi?
Armatura je rasvetno telo predviđeno za linearne izvore svetla, najčešće za fluorescentne ili LED cevi. Koristi se u garažama, radionicama, magacinima, prodajnim prostorima, kancelarijama, školama, hodnicima, kuhinjama, tehničkim prostorijama i svuda gde je potrebno ravnomerno, praktično i relativno jako osvetljenje.
Klasične fluorescentne cevi rade uz pomoć gasa i fosfornog premaza unutar staklene cevi. Za njihov rad je potreban dodatni sklop u armaturi, najčešće elektromagnetna ili elektronska prigušnica. LED cevi, sa druge strane, koriste LED diode i uglavnom imaju integrisan LED drajver u samoj cevi, dok se način povezivanja razlikuje od modela do modela.
Evropska komisija linearne fluorescentne lampe opisuje kao ravne cevi sa električnim kontaktima na oba kraja, dostupne u različitim dužinama i prečnicima, među kojima su česte T5 i T8 cevi. T8 je oko 25 mm, a T5 oko 16 mm u prečniku.
Vododiht armature: vodozaptivne i vodootporne armature za LED cevi
Za garaže, podrume, radionice, magacine, proizvodne hale, kotlarnice, nadstrešnice i slične prostore često se koriste vododiht armature. One se u praksi nazivaju i vodozaptivne armature, vodootporne armature ili armature sa IP zaštitom. Njihova glavna uloga je da zaštite cev i električne kontakte od prašine, vlage, kapljica vode i zahtevnijih uslova rada.
Najčešće se izrađuju od izdržljivog plastičnog kućišta, dok je poklopac obično od prozirnog ili mlečnog polikarbonata. Polikarbonat je praktičan jer je lakši od stakla, dobro propušta svetlost i otporniji je na udarce. Kod kvalitetnijih modela koriste se gumene zaptivke i metalne ili plastične kopče koje čvrsto zatvaraju armaturu i pomažu da unutrašnjost ostane zaštićena od spoljašnjih uticaja.
Kod ovih armatura posebno je važna oznaka IP zaštite. Na primer, IP65 armature su zaštićene od prašine i mlaza vode, pa su dobar izbor za prostore gde ima vlage, prljavštine ili povremenog kvašenja. Ipak, važno je znati da “vodootporno” ne znači da se armatura može potapati u vodu, već da je predviđena za određeni nivo zaštite u skladu sa IP oznakom.
Vododiht armature se najčešće proizvode u standardnim dužinama za LED cevi, kao što su 60 cm, 120 cm i 150 cm, a mogu biti predviđene za jednu ili dve cevi. Najčešći modeli su za T8 LED cevi sa G13 grlom, ali postoje i posebne varijante za druge tipove cevi ili za integrisane LED module. Pre kupovine treba proveriti da li armatura koristi klasičnu LED cev, da li je predviđena za jednostrano ili dvostrano napajanje i koja dužina cevi joj odgovara.
U praksi, vodozaptivne armature su odličan izbor kada obična otvorena armatura nije dovoljno sigurna ili dugotrajna. Ako se rasveta montira u prostoru gde ima vlage, prašine, isparenja, niskih temperatura ili mogućnosti prskanja vodom, bolje je izabrati vododiht armaturu nego običnu unutrašnju armaturu bez zaštite. Tako se produžava vek trajanja same instalacije i smanjuje rizik od problema u radu.
Šta znače oznake T5 i T8?
Oznaka T označava tubularni oblik, odnosno cev. Broj posle slova T odnosi se na prečnik cevi izražen u osminama inča. Zato je T5 tanja cev, a T8 deblja cev.
U praksi je najvažnije sledeće:
| Oznaka | Približan prečnik | Tip grla | Razmak pinova | Najčešća upotreba |
|---|---|---|---|---|
| T5 | oko 15–16 mm | G5 | 5 mm | tanje armature, moderne fluo/LED cevi, vitrine, kancelarije, specijalne armature |
| T8 | oko 25–26 mm | G13 | 13 mm | najčešće klasične cevi u garažama, radionicama, magacinima, lokalima i starijim armaturama |
T5 cevi koriste G5 grlo, sa razmakom pinova od 5 mm, dok standardne T8 cevi koriste G13 grlo, sa razmakom pinova od 13 mm. To znači da T5 cev fizički ne ide u T8 armaturu i obrnuto, čak i kada dužina na oko deluje slično.
T5-G5 i T8-G13: zašto grlo mora da se poklopi?
Kod cevi nije dovoljno gledati samo dužinu. Mora da se poklopi i tip grla.
G5 grlo ima dva mala pina na kraju cevi sa razmakom od 5 mm. Koristi se kod T5 cevi.
G13 grlo ima dva pina sa većim razmakom, oko 13 mm. Koristi se kod T8 cevi, a često i kod starijih T12 cevi.
Ovo je česta greška kod kupovine: kupac izmeri dužinu stare cevi, pronađe sličnu dužinu, ali ne proveri da li je grlo G5 ili G13. Rezultat je cev koja ne može da se ubaci u armaturu.
Najčešće dužine T5 i T8 cevi
Kod T8 cevi često se sreću modeli od 60 cm, 90 cm, 120 cm, 150 cm i 180 cm. Kod T5 cevi dužine su drugačije i često nisu identične T8 dužinama, pa treba obratiti pažnju na realnu meru od pina do pina.
Primeri čestih T8 fluorescentnih cevi:
| Klasična oznaka | Snaga stare fluo cevi | Približna dužina |
|---|---|---|
| F18W | 18 W | oko 602 mm |
| F30W | 30 W | oko 906 mm |
| F36W | 36 W | oko 1212 mm |
| F58W | 58 W | oko 1513 mm |
| F70W | 70 W | oko 1780 mm |
Primeri čestih T5 fluorescentnih cevi:
| Klasična oznaka | HE/HO varijanta | Približna dužina sa pinovima |
|---|---|---|
| FT14W / FT24W | HE / HO | oko 562 mm |
| FT21W / FT39W | HE / HO | oko 862 mm |
| FT28W / FT54W | HE / HO | oko 1162 mm |
| FT35W / FT49W | HE / HO | oko 1462 mm |
Ove mere su važne jer se kod cevi dužina najčešće bira prema postojećoj armaturi. Najsigurnije je izvaditi staru cev i proveriti oznaku na njoj, a zatim izmeriti ukupnu dužinu sa pinovima.
Fluorescentna cev ili LED cev – koja je razlika?
Klasična fluorescentna cev koristi gas i fosforni premaz. Da bi radila, armatura mora da ima odgovarajući sklop za paljenje i rad cevi. U starijim armaturama to su obično elektromagnetna prigušnica i starter, dok novije armature često imaju elektronsku prigušnicu bez klasičnog startera.
LED cev koristi LED diode i u većini slučajeva ima ugrađen drajver u samoj cevi. Zavisno od modela, LED cev može da radi:
- preko postojeće elektromagnetne prigušnice uz LED starter,
- preko kompatibilne elektronske prigušnice,
- direktno na 220–240 V nakon prevezivanja armature,
- ili preko posebnog eksternog LED drajvera kod specijalnih sistema.
LEDVANCE, na primer, deli LED cevi na T8 EM za elektromagnetne prigušnice i direktnu mrežu, T8 HF za elektronske prigušnice, T8 UN univerzalne cevi za elektronske i elektromagnetne prigušnice i direktnu mrežu, kao i T5 LED cevi za elektronske prigušnice ili direktno mrežno napajanje, zavisno od modela.
Šta je prigušnica?
Prigušnica je deo armature koji reguliše rad fluorescentne cevi. Kod klasičnih fluo cevi ona je neophodna jer cev ne može direktno da se poveže na 230 V kao obična sijalica.
Postoje dve glavne vrste:
1. Elektromagnetna prigušnica / CCG / EM
To je stariji tip prigušnice. Obično se koristi zajedno sa starterom. Ako armatura ima vidljiv mali cilindrični starter koji se može izvaditi i okrenuti, velika je šansa da je u pitanju elektromagnetna prigušnica.
Kod zamene T8 fluorescentne cevi LED cevi u takvoj armaturi, najčešći postupak je: izvadi se stara fluo cev, izvadi se stari starter, ubaci se LED starter koji dolazi uz odgovarajuću LED cev i zatim se ubaci LED cev. LEDVANCE za T8 EM/UN retrofit navodi upravo zamenu fluorescentne T8 cevi i ugrađenog startera LED TUBE T8 EM/UN cevi i LED TUBE starterom.
2. Elektronska prigušnica / ECG / HF
Kod elektronske prigušnice najčešće nema klasičnog startera. Cev se pali brzo, bez treperenja pri paljenju, a armatura obično ima elektronski sklop unutar kućišta.
Kod ovih armatura nije dovoljno kupiti bilo koju LED cev. Potrebna je LED cev koja je namenjena za rad sa elektronskom prigušnicom, obično označena kao HF, InstantFit, ECG compatible ili Universal, ali kompatibilnost sa konkretnom prigušnicom treba proveriti prema listi proizvođača. LEDVANCE posebno naglašava da kod T5/T8 LED cevi za ECG treba proveriti kompatibilnost preko liste ili tube finder alata.
Šta je starter i kada se koristi?
Starter je mali deo koji se koristi kod starijih fluorescentnih armatura sa elektromagnetnom prigušnicom. Njegova uloga kod klasične fluo cevi je da pomogne paljenje cevi.
Kod LED cevi treba razlikovati dve stvari:
Stari fluorescentni starter nije isto što i LED starter.
Kada se T8 LED cev koristi u armaturi sa elektromagnetnom prigušnicom, stari starter se obično vadi i menja LED starterom koji dolazi uz cev. LED starter je praktično deo rešenja za LED cev i ne treba ga mešati sa klasičnim fluorescentnim starterom.
LEDVANCE navodi da je LED starter potreban za rad LED TUBE T8 EM/UN u takvoj armaturi, a stariji OSRAM/LEDVANCE vodič upozorava da cev može početi da treperi ako se starter ne zameni odgovarajućim LED starterom, uz rizik od oštećenja LED cevi.
Kako najlakše prepoznati koju armaturu imaš?
Prvi korak je da pogledaš da li armatura ima starter.
Ako armatura ima starter, najverovatnije je u pitanju elektromagnetna prigušnica. Tada se obično koristi T8 EM LED cev ili univerzalna LED cev, uz zamenu starog startera LED starterom.
Ako armatura nema starter, moguće je da ima elektronsku prigušnicu. Tada se koristi HF/ECG kompatibilna LED cev ili univerzalna LED cev, ali treba proveriti kompatibilnost. Signify/Philips u svom vodiču upravo počinje izbor LED cevi pitanjem: „Da li armatura ima starter?“ Ako ima, koristi se EM/Mains ili UN rešenje sa LED starterom; ako nema, proverava se HF elektronska prigušnica i bira HF ili UN cev.
Šta znači EM, HF, Mains i Universal kod LED cevi?
Ove oznake su veoma važne.
| Oznaka | Značenje | Kada se koristi |
|---|---|---|
| EM / CCG | Elektromagnetna prigušnica | Stare T8 armature sa starterom |
| HF / ECG | Elektronska prigušnica | Armature bez startera, uz proveru kompatibilnosti |
| Mains / AC | Direktno napajanje 220–240 V | Kada se armatura preveže i izbaci prigušnica |
| UN / Universal | Univerzalna cev | Može raditi sa više tipova armatura, zavisno od modela/proizvođača |
Philips/Signify navodi da InstantFit rešenja rade sa HF elektronskim prigušnicama, dok su Universal LED cevi kompatibilne sa EM prigušnicom, HF prigušnicom i direktnim mrežnim napajanjem.
Direktno napajanje: šta znači kada LED cev radi na 220–240 V?
Kod direktnog napajanja LED cev ne koristi staru prigušnicu. Armatura se prevezuje tako da LED cev dobija mrežni napon direktno prema šemi proizvođača. Ovo se često zove ballast bypass, direct mains, AC mains ili direktno napajanje.
Prednost direktnog napajanja je što se izbacuje stara prigušnica, pa nema dodatnih gubitaka i nema rizika da stara prigušnica kasnije otkaže. Mana je što prevezivanje mora da radi stručno lice, jer se radi sa mrežnim naponom.
LEDVANCE navodi da T8 EM cevi mogu raditi direktno na 220–240 V kako bi se eliminisali preostali gubici na CCG/ECG sklopu, ali takođe naglašava da se ugrađeni kontrolni sklopovi moraju ukloniti nakon prevezivanja i da prevezivanje treba da radi kvalifikovani električar.
Kod T5 AC Mains LED cevi LEDVANCE posebno navodi da se takva cev koristi samo na AC 220–240 V mrežnom napajanju i da ugrađeni kontrolni sklop ne sme ostati povezan nakon prevezivanja.
Jednostrano i dvostrano napajanje LED cevi
Ovo je jedna od najvažnijih stvari kod LED cevi, posebno kod modela koji se povezuju direktno na mrežu.
Jednostrano napajanje
Kod jednostrano napajane LED cevi, faza i nula se dovode na isti kraj cevi. Jedan pin je L, drugi pin je N. Drugi kraj cevi služi uglavnom za mehaničko držanje u grlu.
To znači da je veoma važno kako se cev okreće i u koji kraj armature se dovodi napajanje. Na takvim cevima često piše AC INPUT, L/N, Input side ili slično.
Dvostrano napajanje
Kod dvostrano napajane LED cevi, faza se dovodi na jedan kraj cevi, a nula na drugi kraj. Dakle, jedan kraj cevi je L, drugi je N.
Kod direktno povezanih LED cevi, pogrešna kombinacija cevi i instalacije može biti opasna. Zato se uvek prati šema proizvođača. Kod Type B LED cevi, tehnički vodiči prave razliku između single-ended i double-ended povezivanja: kod single-ended varijante koriste se pinovi na jednom kraju, dok se kod double-ended varijante napajanje raspoređuje na oba kraja cevi.
Važno: jednostrano/dvostrano napajanje nema veze sa time „na koju stranu cev svetli“. LED cev uglavnom ima LED čipove okrenute na jednu stranu, pa je kod montaže važno okrenuti svetleću stranu prema prostoru koji treba osvetliti. Philips u vodiču za montažu navodi da se LED cev postavlja tako da svetleći deo bude okrenut nadole.
Retrofit zamena: kada može bez prevezivanja?
Retrofit znači da se postojeća armatura koristi bez velikih izmena. To je najjednostavnija zamena i najčešće zanima kupce.
Kod T8 armature sa elektromagnetnom prigušnicom i starterom, najčešći retrofit postupak je:
- Isključi se napajanje.
- Izvadi se stara fluorescentna cev.
- Izvadi se stari starter.
- Ubaci se LED starter.
- Ubaci se odgovarajuća T8 LED cev.
- Uključi se napajanje.
Ovo važi samo za LED cevi koje su predviđene za takav rad. Signify/Philips u brzom vodiču za EM balast navodi upravo redosled: isključiti napajanje, ukloniti lampu, ukloniti starter, instalirati LED starter, instalirati LED cev i uključiti napajanje.
Kod armatura sa elektronskom prigušnicom nema startera. Tada se ne ubacuje LED starter, već se bira LED cev kompatibilna sa elektronskom prigušnicom. Proizvođači naglašavaju da treba proveriti kompatibilnost konkretne elektronske prigušnice.
Konverzija armature: kada mora električar?
Konverzija znači da se armatura prevezuje za LED cev. To se najčešće radi kada:
- postojeća elektronska prigušnica nije kompatibilna sa LED cevi,
- stara prigušnica ne radi,
- želi se izbaciti prigušnica radi manje potrošnje i manje mogućnosti kvara,
- koristi se LED cev koja je predviđena samo za direktno napajanje,
- stara armatura se zadržava, ali se želi napraviti LED-ready rešenje.
Ovo ne treba raditi nestručno. Nakon prevezivanja, u armaturu se više ne sme vraćati klasična fluorescentna cev ako je armatura promenjena tako da radi samo sa LED cevima. LEDVANCE u uputstvu za direct wiring navodi da nakon prevezivanja smeju da se koriste samo LED cevi i da tradicionalne fluorescentne cevi više nisu dozvoljene u toj armaturi.
T5 LED cevi: posebna pažnja
T5 cevi su tanje i koriste G5 grlo. Kod T5 sistema često se sreću elektronske prigušnice, naročito kod modernijih armatura. Zato kod T5 LED cevi treba posebno proveriti da li je cev namenjena za:
- rad sa elektronskom prigušnicom,
- direktno 220–240 V napajanje,
- ili konkretan sistem/proizvođača.
T5 LED cev se ne kupuje samo po dužini. Mora da se proveri G5 grlo, način napajanja i da li armatura koristi prigušnicu. Kod nekih T5 AC Mains modela armatura mora biti prevezana na direktno mrežno napajanje, a ugrađena prigušnica ne sme ostati povezana.
T8 LED cevi: najčešći slučaj kod zamene starih fluo cevi
T8 je najčešći format koji kupci sreću u garažama, podrumima, magacinima, lokalima i radionicama. Koristi G13 grlo i obično se menja lakše nego T5, ali samo ako se izabere pravi tip LED cevi.
Najčešći scenariji:
Stara T8 armatura sa starterom
Najčešće se koristi T8 EM LED cev + LED starter. Stari starter se obavezno vadi.
T8 armatura bez startera
Verovatno ima elektronsku prigušnicu. Treba HF/ECG kompatibilna cev ili univerzalna cev, uz proveru kompatibilnosti.
Stara armatura sa neispravnom prigušnicom
Rešenje je direktno prevezivanje na LED cev koja podržava direct mains rad, ali to radi električar.
Nova LED armatura za cevi
Može biti već pripremljena za LED cevi i direktno napajanje, ali opet treba proveriti da li je predviđena za jednostrano ili dvostrano napajane cevi.
Da li LED cev može u svaku staru fluo armaturu?
Ne može uvek.
LED cev može fizički da stane u armaturu ako se poklope dužina i grlo, ali električno mora da se poklopi način rada. To znači da T8 G13 LED cev fizički može da uđe u G13 nosače, ali možda neće raditi ako nije namenjena za postojeću prigušnicu.
Zato pre kupovine treba proveriti:
- da li je cev T5 ili T8,
- da li je grlo G5 ili G13,
- dužinu cevi,
- da li armatura ima starter,
- da li ima elektromagnetnu ili elektronsku prigušnicu,
- da li LED cev radi sa tom vrstom armature,
- da li je cev jednostrano ili dvostrano napajana,
- da li je armatura zatvorena, vlažna, prašnjava ili izložena temperaturi.
Armatura sa jednom ili više cevi
Kod armatura sa jednom cevi situacija je jednostavnija. Kod armatura sa dve, četiri ili više cevi treba biti oprezniji, jer neke armature mogu imati složenije povezivanje, zajedničke prigušnice, tandem vezu ili kompenzacione kondenzatore.
LEDVANCE navodi da su neke T8 EM cevi do određene dužine pogodne za tandem rad, dok određene varijante, poput T8 Universal ili modela sa senzorom pokreta, nisu odobrene za tandem rad.
Zato kod višestrukih armatura nije pametno nasumično ubacivati LED cevi bez provere šeme i uputstva.
Šta znači boja svetla kod cevi?
Kod cevi se boja svetla najčešće označava Kelvinima ili trocifrenim kodom.
| Oznaka | Temperatura | Utisak |
|---|---|---|
| 827 | 2700 K | vrlo toplo belo |
| 830 | 3000 K | toplo belo |
| 840 | 4000 K | neutralno / prirodno belo |
| 860 | oko 6000 K | hladno belo |
| 865 | oko 6500 K | hladno dnevno belo |
Za garaže, radionice, magacine i tehničke prostorije najčešće se bira 4000 K ili 6500 K, jer daju čistije i radno svetlo. Za kuhinje, pomoćne prostorije i prodajne prostore često se koristi 4000 K. Za prostore gde se želi topliji osećaj, može se birati 3000 K. Kod boje svetla važno je znati da 4000 K nije „plavo“ svetlo, već neutralno belo koje se često koristi za praktično osvetljenje.
Lumeni, vati i zamena stare cevi
Kod starih fluorescentnih cevi ljudi su često birali po vatima: 18 W, 36 W, 58 W. Kod LED cevi je bolje gledati lumene, jer LED cev troši manje struje za istu ili sličnu količinu svetla.
Na primer, T8 fluo cev od 36 W se često menja LED cevi od približno 16–20 W, ali tačna zamena zavisi od lumena, ugla svetla, kvaliteta LED čipova i same armature. Zato nije dovoljno samo reći „treba mi zamena za 36 W“, već je bolje proveriti koliko lumena daje nova LED cev.
T8 fluorescentne cevi sa starom elektromagnetnom prigušnicom imaju efikasnost oko 80 lm/W, dok LED alternative često donose značajnu uštedu jer ne rade na istom principu i ne zahtevaju isti sistem napajanja.
IP zaštita kod cevnih armatura
Ako se cevna armatura koristi u garaži, radionici, magacinu, podrumu, kupatilu, nadstrešnici ili prostoru gde ima vlage i prašine, nije važna samo cev, već i sama armatura.
U suvim unutrašnjim prostorima često je dovoljna obična armatura. U prašnjavim, vlažnim ili tehničkim prostorima treba birati armature sa većom IP zaštitom, na primer IP44, IP65 ili slično, zavisno od uslova. Cev sama po sebi ne rešava problem vlage ako armatura nije predviđena za takvo okruženje.
Najčešće greške kod kupovine LED cevi
1. Kupovina T5 umesto T8 ili obrnuto
Ako se ne poklapa grlo, cev ne može fizički da se postavi.
2. Gledanje samo dužine, bez provere grla
Dužina je važna, ali nije jedini podatak.
3. Kupovina LED cevi za pogrešan tip prigušnice
HF cev ne mora raditi u EM armaturi, EM cev ne mora raditi u HF armaturi, a Mains cev traži direktno napajanje.
4. Ostavljanje starog fluorescentnog startera
Kod T8 EM LED zamene koristi se LED starter, ne stari fluo starter.
5. Prevezivanje armature bez stručnog znanja
Direktno napajanje je odlična opcija, ali samo ako je izvedeno pravilno.
6. Pogrešna jednostrana/dvostrana šema napajanja
Kod direct mains LED cevi šema povezivanja mora odgovarati samoj cevi.
7. Vraćanje fluorescentne cevi u prevezanu LED armaturu
Ako je armatura prevezana samo za LED cev, klasična fluorescentna cev više ne sme da se koristi u njoj.
Kako kupac najlakše da izabere odgovarajuću cev?
Najbolje je da uradi sledeće:
- Izvadi staru cev i pročita oznaku.
- Proveri da li piše T5 ili T8.
- Proveri da li je grlo G5 ili G13.
- Izmeri dužinu cevi sa pinovima.
- Pogleda da li armatura ima starter.
- Ako ima starter, najčešće traži T8 EM LED cev sa LED starterom.
- Ako nema starter, proverava se da li je armatura sa elektronskom prigušnicom i bira HF/Universal model.
- Ako se armatura prevezuje direktno na 230 V, bira se LED cev namenjena za direct mains rad i montažu radi električar.
- Za garaže, magacine i radionice najčešće bira 4000 K ili 6500 K.
- Za vlažne ili prašnjave prostore bira se odgovarajuća IP armatura, ne samo cev.
Kratak zaključak
Kod fluo i LED cevi najvažnije je razumeti da cev nije samo „cev“. Mora da se poklopi format, grlo, dužina, način napajanja i tip armature.
T5 cevi koriste G5 grlo i tanje su. T8 cevi koriste G13 grlo i najčešće se sreću u klasičnim armaturama. Stare fluorescentne armature mogu imati starter i elektromagnetnu prigušnicu, ali mogu imati i elektronsku prigušnicu bez startera. LED cevi mogu biti EM, HF, Universal ili Mains, i zbog toga pre kupovine treba proveriti šta postoji u armaturi.
Najjednostavnija zamena je kod T8 armature sa starterom, gde se stara cev i stari starter zamene odgovarajućom LED cevi i LED starterom. Kod elektronskih prigušnica mora se proveriti kompatibilnost. Kod direktnog napajanja armatura se prevezuje, ali to treba da uradi stručno lice.
Kada se sve pravilno izabere, LED cevi su praktično, štedljivo i dugoročno dobro rešenje za garaže, radionice, magacine, kancelarije, hodnike, prodajne prostore i sve lokacije gde je potrebno pouzdano linearno osvetljenje.